Yazarım

Atasözü

Nisan 30, 2016

Atasözü nedir?

Geçmişten günümüze gelen, uzun deneyimlerden yararlanarak kısa ve özlü öğütler veren, toplum tarafından benimsenerek ortak olarak kullanılan kalıplaşmış sözlerdir.

Tanıma göre uzun deneyimler sonucu ortaya çıkan bu sözlerin hepsinin bırakın uzun, herhangi bir deneyime dayandığına inanmak bile zor.

Örneğin; Havlayan köpek ısırmaz. Bundan köpeklerin haberi var mı? Onlarında atasözü müdür bu? Yani insanlar ve köpekler arasında bir konsensüs sağlanabilmiş midir?

Havlayarak üstünüze doğru gelen bir köpekten nasıl olsa havlıyor, atasözü de cepte, diyerek kaçmamıza gerek olmadığını düşünebilir miyiz? Tam ısıracakken köpeğe dönüp “bay köpek, havladınız hiç inkar etmeyin, artık ısıramazsınız” desek köpek bize hak verir mi?

Köpek de bize cevap olarak “bu bilgiyi merkezden doğrulatana kadar bir ısırık alacağım, kusura bakma derse” hem köpeklere olan, hem de atasözlerine olan güven sarsılır.

Daha önce köpekler hakkındaki şüphelerimi bir yazında anlatmıştım. Hedefim köpekler değil ama ya bu atasözü köpeklerin insanları şaşırtmak için kullandıkları psikolojik silahlardan birisiyse?

Bu atasözün oluşma evresi nasıl yaşandı acaba. Bilimsel çalışmalar yapan atalarımız (muhtemelen İsviçrelilerin atalarıdır) sayısız kere köpek saldırısına maruz kalıp, kah ısırıldıklarını kah ısırılmadıklarını gözlemleyip, ısırılmadıkları örneklerde ortak noktanın köpeklerin havlaması olduklarını mı tespit ettiler?

Veya köpekler mi bu tüyoyu verdi. Bir gün bir köpek tarafından havlanarak kovalanan bir atamız, tam köşeye sıkıştığı anda onu ısırmadan giden köpeğe neden ısırmadın diye sorup, köpek de cevap olarak “prensip olarak hem kovala hem ısır yapmıyoruz” mu demiştir?

Yoksa ısırıyorlar da bu sözler köpek lobisinin işi midir?

Aslında daha başka atasözleri de var ki çıkış noktasını kestirmek çok zor. Mesela “At ölür, itlere bayram olur”. Veya “Köpekler istedi diye atlar ölmez”. Hem atları hem de köpekleri gözlemlemek lazım. Bu atasözlerinin kökenleri için akıl bile yürütemiyorum. Ama sanki birleri atlar ve köpeklerin arasını açmak için düğmeye basmış gibi gözüküyor. At-köpek düşmanlığından en fazla kimler nemalanır iyi düşünmek lazım.

Özet olarak vermek istediği mesaj şudur; Atasözüne inanma, atasözsüz kalma.

You Might Also Like

No Comments

Leave a Reply